Budżet rozsądku i równowagi finansowej

Przechwytywanie4

41 milionów złotych wyniesie tegoroczny dochód gminy Mielno, a inwestycje pochłoną
11 milionów złotych – zakłada budżet, który radni przyjęli jednogłośnie.

Najwięcej pieniędzy pochłonie przebudowa przedszkola, stadionu, ul. Brzozowej w Mielenku. Lista inwestycji jest bardzo długa. – W tegorocznym budżecie prawie 11 mln pochłoną inwestycyjne, które bezpośrednio wpłyną na poprawę bezpieczeństwa i wizerunku Gminy Mielno. Nadal priorytetem są oczywiście drogi! Dlatego konsekwentnie realizujemy kolejne etapy długofalowych zadań takie jak: budowa promenady Mielno – Unieście, dróg rowerowych w gminie, zaplecza stadionu w Mielnie, czy rozbudowa mieleńskiego przedszkola.

Budżet na 2016 rok jest tworzony w powiązaniu z Wieloletnią Prognozą Finansową dla Gminy Mielno na okres 2016-2029 i realizowany z uwzględnieniem strategicznych celów oraz zasadami polityki budżetowej. Należy podkreślić, iż od kilku lat następuje stopniowa redukcja zadłużenia gminy, która prowadzona jest w sposób niezagrażający priorytetom polityki prorozwojowej. – Położony został nacisk na zachowanie bezpiecznej równowagi między potrzebami rozwojowymi gminy, a możliwościami budżetu z uwzględnieniem wsparcia zewnętrznego stanowiącego bezzwrotną pomoc finansową z UE – podkreśla wójt Olga Roszak-Pezała. W ramach projektów współfinansowanych z budżetu UE istotne znaczenie będą mieć szczególnie zadania planowane do realizacji wspólnie z innymi samorządami przy wykorzystaniu nowej formy współpracy, zwanej Zintegrowane Inwestycje Terytorialne oraz przedsięwzięcia prowadzone zgodnie z Planem Gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Mielno na lata 2015 – 2023”.
Łączna wartość wydatków majątkowych w 2016 r. wyniesie blisko 10,91 mln zł, co oznacza poziom niższy do wydatków wykonanych w ubiegłym roku Najważniejsze źródło dochodów własnych stanowią podatki i opłaty lokalne, a w szczególności podatek od nieruchomości, który stanowi w strukturze planowanych na 2016 r. dochodów bieżących 40 proc., co daje kwotę 13,8 mln zł. – Przy planowaniu wpływów z podatku od nieruchomości wzięto pod uwagę skutki braku planu zagospodarowania przestrzennego na niektórych obszarach, co pozwala podatnikom na dokonanie zmiany funkcji budynków, które następnie może powodować zmniejszenie wpływów – tłumaczy wójt. Drugim pod względem wielkości wpływem z tytułu podatków i opłat lokalnych są wpływy z tytułu opłaty targowej i opłaty miejscowej w planowanej łącznej wysokości 3.400.000,00 zł, która stanowi blisko 10 proc. dochodów bieżących. Sukcesywny wzrost dochodów pozyskiwanych z tego źródła związany jest głównie ze stale rosnącą ilością miejsc wypoczynku dla turystów oraz godną zauważenia skrupulatnością i wiedzą kwaterodawców, którzy pobierają i odprowadzają tę opłatę do budżetu gminy. Około 8 proc dochodów bieżących stanowią pozostałe dochody własne, między innymi z dzierżawy majątku, czynszów komunalnych, zajęcia pasa drogowego, opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu oraz opłat za wycinkę drzew i innych drobnych wpływów. Znaczącą, bo stanowiącą 10,7 proc. ogólnej kwoty dochodów bieżących, tj. 3.700.000,00 zł, jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłaty te po raz pierwszy gmina uzyskuje od kwietnia 2014 r. także od podmiotów niezamieszkałych na jej terenie, a prowadzących działalność gospodarczą.
Wpływy do budżetu na 2016r. oszacowano na podstawie deklaracji złożonych przez korzystających z systemu oraz wysokości realizowanych wpływów z tego tytułu w trzech ostatnich kwartałach 2015 r. Ponad 19,5 proc. wpływów bieżących do budżetu stanowią udziały w podatkach od osób fizycznych (Pit) – 3.480.615,00 zł i prawnych (Pit) – 62.917,00 zł oraz subwencja oświatowa – 3.165.502,00 zł. Gmina Mielno planuje również w swoim budżecie dochody majątkowe, które stanowią ok. 15,9 proc. ogólnej kwoty dochodów. Dotacje na zdania inwestycyjne zaplanowano na łączną kwotę 3.684.400,00 zł, dochody ze sprzedaży majątku na kwotę 2.740.000,00 zł.
Na co wydamy?!Projekt budżetu gminy na 2016 r. został sporządzony w oparciu o wnioski złożone przez jednostki organizacyjne gminy, pracowników gminy – w zakresie zadań realizowanych przez Urząd Gminy w Mielnie, jednostki pomocnicze – Sołectwa, komisje Rady Gminy, jednostki zewnętrzne oraz mieszkańców.
Wszystkie wnioski zostały wnikliwie rozpatrzone, na ich podstawie ustalono priorytety wydatków bieżących oraz inwestycyjnych z uwzględnieniem możliwości finansowych budżetu gminy. Wydatki bieżące zabezpieczają prawidłową realizację zadań obligatoryjnych własnych i zleconych. Na transport i łączność (pod tym określeniem kryją się także wydatki m.in. na budowę nowych dróg przeznaczono prawie 11 proc. budżetu(4 763 380 zł). Na oświatę i wychowanie samorząd przeznaczy blisko 20 proc. budżetu tj. 8 651 915 zł, pomoc społeczna pochłonie prawie 7 proc., tj. 3 097 200 zł, a gospodarka komunalna i ochrona środowiska 9 859 101 zł, czyli 22 proc. wydatków. Wydatki na kulturę fizyczną oraz kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego sięgaj ponad 5 proc.budżetu, co daje kwotę ponad 2 650 tys. zł.

Tekst: „Życie Gminy”-Bezpłatny biuletyn informacyjny Gminy Mielno / Styczeń 2016 / numer 1 (13)

 

 

Reklamy

Listopadowe sesje „podatkowe”

image_gallery

Listopad upłynął pracowicie Radzie Gminy pod znakiem finansów -odbyły się dwie sesje gminne dotyczące stawek podatków i opłat lokalnych na kolejny rok, debatowano nad projektem uchwały budżetowej 2016.

Pod koniec każdego roku przeliczane są górne stawki podatków i opłat lokalnych według wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych za okres pierwszego półrocza roku poprzedniego ogłaszanego w komunikacie Prezesa GUS. Na tej podstawie Ministerstwo Finansów publikuje obwieszczenia w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych. Podwyżka stawek nie powoduje automatycznie wzrostu podatków lokalnych, lecz uprawnia radę gminy do podniesienia do tej wartości stawek obowiązującej w danej gminie. Rada gminy ma prawo zastosować stawkę niższą lub nie zmieniać stawki podatku. W związku z tym obowiązujące w Gminie Mielno od 2016 roku stawki zostały dopasowane do tych obowiązujących z obwieszczenia Ministra Finansów, które to zostały w większości obniżone w stosunku do roku 2015 i zatwierdzone 13 głosami radnych na sesji 18 listopada.

Również w związku z wejściem w życie od dnia 1 stycznia 2016 roku ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, należało dopasować do nowych przepisów wzory formularzy, deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatków od nieruchomości , podatku rolnego i podatku leśnego. We wspomnianej nowelizacji ustawy pojawiła się również nowa kategoryzacja środków transportowych (w zakresie ilości miejsc w autobusach), co spowodowało zmianę uchwały Rady Gminy Mielno dotyczącą stawek podatku od transportu i usług (wysokość stawek pozostaje na poziomie 2015 roku).

Radni pochylili się również nad opłata miejscową: tą, jak wiadomo, pobiera się w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach ( w przypadku Gminy Mielno dotyczy to miejscowości Mielno, Mielenko, Unieście, Sarbinowo, Gąski, Łazy, Chłopy oraz Niegoszcz). Górna stawka ustalona przez Min. Finansów na 2016 rok to 2,18zł za każdą rozpoczęta dobę pobytu, w Gminie Mielno-1,80zł, mniej niż w roku ubiegłym. Niestety,  orzecznictwo sądów administracyjnych i Izb Obrachunkowych oraz art. 19 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 roku, określa jednoznacznie, że zwolnienia podatkowe mogą dotyczyć tylko i wyłącznie przedmiotu opodatkowania. Stąd w 2016 roku stawka opłaty miejscowej nie daje możliwości zniżki dla dzieci oraz seniorów.

Opłaty miejscowej nie pobiera się:
• pod warunkiem wzajemności – od członków personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz innych osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw lub zwyczajów międzynarodowych, jeżeli nie są obywatelami polskimi i nie mają miejsca pobytu stałego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
• od osób przebywających w szpitalach,
• od osób niewidomych i ich przewodników,
• od podatników podatku od nieruchomości z tytułu posiadania domów letniskowych położonych w miejscowości, w której pobiera się opłatę miejscową albo uzdrowiskową,
• od zorganizowanych grup dzieci i młodzieży szkolnej. Zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat określa, w drodze uchwały, rada gminy, z uwzględnieniem górnych granic stawek ogłoszonych przez Ministra Finansów w drodze obwieszczenia.

Zmiany zaszły również w zakresie opłaty targowej-gmina została podzielona na trzy strefy ze zróżnicowanym podziałem stawek dziennej opłaty targowej.

Wzorem lat ubiegłych, rada nie podjęła uchwały dotyczącej opłaty od posiadania psów.

Przy ustalaniu stosunku obowiązujących na kolejny rok stawek lokalnych rada gminy musi mieć na uwadze, że wysokości te powiązane są konsekwentnie z wpłata jednostek samorządu do budżetu państwa dla biedniejszych samorządów (potocznie tzw. „janosikowym”). Co to takiego? „Janosikowe” jest rodzajem daniny, jaki bogatsze regiony wpłacają na rzecz biedniejszych i w założeniu miało być narzędziem do wyrównywania różnic między różnymi częściami Polski. Wprowadzone w 2003 roku „janosikowe” jest obowiązkową wpłatą do budżetu państwa o charakterze wyrównawczym, a płacą ją jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty i miasta na prawach powiatu), których dochody są wyższe niż wskaźniki określone w ustawie z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W praktyce obowiązek ten obejmuje gminy, w których dochody podatkowe są większe niż 150 procent średniej dochodów podatkowych dla wszystkich gmin (powiaty i województwa obowiązuje próg 110 procent). W przypadku Gminy Mielno, która od lat jest płatnikiem do budżetu państwa tejże kwoty wyrównawczej, duże znaczenie ma doprowadzenie do minimalizacji różnicy pomiędzy rzeczywiście osiąganymi dochodami z podatku od nieruchomości według stawek uchwalonych przez radę a dochodami możliwymi do uzyskania na podstawie stawek maksymalnych, które to stanowią podstawę do naliczania obowiązkowych wpłat.

Gorącą dyskusją poprzedzone zostało głosowanie nad projektem uchwały dotyczącej zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Ustawowym zadaniem gminy jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków (art. 3 ust. 1 Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków). Jednak ustalanie stawek za dostarczenie wody i odebranie nieczystości nie wchodzi już w zakres kompetencji rady, a jej radni nie są uprawnieni do występowania z taką inicjatywą uchwałodawczą. Zgodnie z art. 20 wspomnianej ustawy, to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (w naszym przypadku Zakład Wodno-Kanalizacyjny w Unieściu), dokonuje kalkulacji na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Następnie wniosek taryfowy przedstawia wójtowi wiosek o ich zatwierdzenie, dołączając kalkulację cen i stawek opłat. Jego rolą jest natomiast sprawdzenie, czy przedstawione taryfy spełniają założenia ustawowe, czy taryfa została sporządzona zgodnie z prawem. Kolejnym etapem jest podjęcie uchwały o zatwierdzeniu taryf, bądź o odmowie zatwierdzenia, jeśli taryfy są niezgodne z przepisami oraz obowiązującym prawem-głosowanie nie odbywa się za wysokością samych stawek.Rada gminy jest ograniczona w zakresie wysokości wymienionych opłat do możliwości stosowania dopłat z budżetu gminy. Reasumując, rada nie może ani przedstawić własnej taryfy, ani obniżyć taryfy przedstawionej przez zakład wodociągowy. Patrząc, jaką rolę ma Rada Gminy w ustalaniu taryfy i ograniczone możliwości, nasuwa się jedno spostrzeżenie- ustawodawca mógł całkowicie wyłączyć radę z procesu zatwierdzania wysokości taryf. Podobnie cennik pozostałych usług świadczonych przez dany podmiot nie jest konsultowany w żaden sposób z radą, nie może tez ona zmienić zaproponowanej stawki za zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków. Większość radnych w głosowaniu nad wymienioną kwestia wstrzymała się od głosu. Stawki te w roku 2016 uplasowały się w granicach średniej w kraju dla gospodarstw domowych (graniczne ceny w Polsce to od niecałych pięciu złotych za m3 wody i ścieków, do niecałych 50zł).

 

Ale listopadowe sesje to nie tylko finanse-jednogłośnie przyjęta została uchwała dotycząca programu współpracy Gminy Mielno z organizacjami pozarządowymi (i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego) na rok 2016. Program współpracy powstał w oparciu o konsultacje z organizacjami pozarządowymi i Gminną Radą Działalności Pożytku Publicznego.

Podczas sesji z 30 listopada br. swoją uchwałą Rada Gminy Mielno wsparła również inicjatywę utworzenia siedemnastego województwa a dezaprobatę wyraziła dla badań geologicznych i geofizycznych, które miałyby być prowadzone na zlecenie PGNIG SA na terenie naszej gminy z okolicach Gąsek ( do momentu wycofania się przez Rząd RP z decyzji dotyczącej potencjalnej elektrowni jądrowej w Gąskach).

 

Kolejna grudniowa sesja Rady Gminy Mielno dotyczyć będzie budżetu gminnego na rok 2016.

Poniżej-zestawienie cen wody i ścieków dla gospodarstw domowych w Polsce:

ceny wody.PNG

Jamno pod lupą naukowców, atom pod lupą mieszkańców

Nie ustają dyskusje nad dwoma zagadnieniami dotyczącymi przyszłości i jakości naszego życia w gminie-dotyczą one jeziora Jamno oraz kwestii atomu.
Przypomnijmy, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną władz Gminy Mielno i mieszkańców, odnośnie usunięcia Gąsek z listy potencjalnych lokalizacji elektrowni atomowych. Wyrok NSA jest ostateczny i prawomocny, kończąc tym samym drogę sądowo-administracyjną w kwestii ATOMU w Gąskach w kontekście decyzji o wskazaniu lokalizacji elektrowni.Zdanie mieszkańców również jest ostateczne-elektrowni na terenie gminy nie chcemy, stąd Wójt Gminy Mielno zapowiedziała dalsze kroki w walce przeciwatomowej i poszukiwanie sprzymierzeńców w tej walce.
Podczas jesiennego seminarium , współorganizowanego przez Gminę Mielno na Politechnice Koszalińskiej, nad funkcjonowaniem jeziora Jamno pochylili się samorządowcy, naukowcy, żeglarze i przedsiębiorcy. Debatowali o metodach przywrócenia jeziora na łono turystyki wodnej, rekultywacji i zachowaniu bezpieczeństwa-jego podwodnych mieszkańców jak i mieszkańców „nadbrzeżnych”. Jak wiadomo, wrota i wały spełniają  swoją funkcję przeciwpowodziową, po to zostały wybudowane i dzięki temu mieszkańcy  Mielna, Unieścia i Łaz  mogą dzisiaj spać spokojnie przy dużych sztormach.  Bezpieczeńswto po pierwsze,a sprawę wrót  sztormowych, przepławek  dla ryb i żeglowności kanału jamneńskiego pozostawiamy do rozstrzygnięcia fachowcom z wiara i przekonaniem, że uda się pogodzić te trzy elementy jako przykład udanej turystyki i bezpieczeństwa w symbiozie ze środowiskiem naturalnym.
Ważną kwestią jest tu fakt, że Wojewódzki Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie ogłosił nabór w ramach konkursu „Program ochrony jezior Polski Północnej – jeziora zachodniopomorskie” na dofinansowanie projektów, których efektem będzie opracowanie planów działań ochronnych i/lub rekultywacyjnych
dla jezior znajdujących się na terenie naszego województwa. Ten dokument będzie pomocny  w przywróceniu stanu jeziora do poziomu co najmniej dobrej klasy czystości oraz otwarciu na turystykę wodną, co podczas swojego wystąpienia na konferencji podkreśliła Wójt Mielna, jednocześnie zapraszając sąsiednie samorządy do wspólnej inicjatywy. Pomysł zyskał poparcie, również wśród członków Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Pomorza Środkowego, które to jeszcze w grudniu br. złoży jako beneficjent
wniosek do WFOŚiGW.
Więcej na temat wspomnianej konferencji w listopadowym „Życiu Gminy” na stronie pierwszej oraz o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego na stronie drugiej:

„Od niepodległości do samorządności”

„Od niepodległości do samorządności”

„Chcemy Polski niepodległej, abyśmy tam mogli urządzić życie lepsze i sprawiedliwsze dla wszystkich”

Józef Piłsudski

W tym roku obchodzimy 97-tą rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości[1], utraconej na sto dwadzieścia trzy lata za sprawą trzech rozbiorów państwa polskiego dokonanym przez Rosję, Prusy i Austrię. Dzień 11 listopada[2] jest naszym Narodowym Świętem Niepodległości. Warto przy okazji tego dnia wolnego od pracy prócz fety i odpoczynku pokusić się o zadumę i refleksję nad pojęciem suwerenności, wolności, swobody, suwerenności, samodzielności … samorządności.

Autonomię państwową posiadamy, po dziewięćdziesięciu pięciu latach nie obawiamy się jej utraty jak dawniej. Nasza niepodległość, prawo do samodzielnej samorządności, są codziennie demonstrowane- jak w cytacie – w urządzaniu lepszego i sprawiedliwszego życia. Czy zajmują się tym przedstawiciele obywateli obradujący przy ulicy Wiejskiej? Na płaszczyźnie polityki państwowej- tak, choć zdania pewnie będą podzielone. Na płaszczyźnie najbliższej obywatelowi- odczuwamy prawo do samodzielności namacalnie w postaci samorządu terytorialnego: gminnego, powiatowego, wojewódzkiego. Widzimy samorządność w odbudowywanym wciąż po okresie komunizmu społeczeństwie obywatelskim, spotykamy się z działalnością organizacji pozarządowych.

Polska na przełomie swoich dziejów wielokrotnie poddawana była próbom walk o niepodległość, wielokrotnie dzieci jej ziem udowadniały swoją waleczność i patriotyzm w tak licznych w naszej historii powstaniach, zrywach, oporach wojskom obcym. Na tle tych walk równolegle kształtowała się tradycja samorządności na ziemiach polskich. W Europie rozwój państwa demokratycznego następował od Rewolucji Francuskiej , objął niemal cały kontynent i przeniósł się za ocean. Elementem tego rozwoju było powstanie samorządu terytorialnego, który przejmował od państwa coraz to więcej spraw publicznych stając się bliskim partnerem tworzącego się społeczeństwa obywatelskiego. Filozoficzno-polityczne argumenty francuskich i pruskich zwolenników decentralizacji najsilniej inspirowały polską myśl polityczną w okresie II Rzeczypospolitej. W okresie dwudziestolecia międzywojennego uformowała się w pełni polska doktryna samorządu terytorialnego, a z owoców jej rozwiązań korzystano i przy odtwarzaniu samorządu polskiego pół wieku później. W doktrynie polskiej dyskusja nad pojęciem samorządu terytorialnego, wraz z jego podstawą – samorządem gminnym, nie wygasła. Choć spór toczy się od okresu międzywojennego to przyjmuje się powszechnie, że samorząd terytorialny jest typem decentralizacji, formą administracji publicznej, i to niezależnie od tego jak Tadeusz Bigo i Jerzy Panejko twierdzili[3], że samorząd to zdecentralizowana forma wykonywania administracji państwowej.

Polska była pierwszym spośród krajów wyzwalających się z komunizmu, w którym podjęto odbudowę samorządu terytorialnego i przeprowadzono ją w szerokim zakresie. Doświadczenia okresu przemian transformacji ustrojowej wskazują, że powodzenie reform opiera się nie tylko na prawidłowej konstrukcji prawnej nowych rozwiązań, ale na dostosowaniu się do nowych warunków przez społeczność dotykaną reformami, na zaakceptowaniu przez nią tychże zmian. Odrodzenie się społeczeństwa obywatelskiego nie odbyło się z dnia na dzień-za zmianami ustrojowymi podążały zmiany społeczne. Proces budowy samorządu po 1989r. nie może być rozpatrywany w oderwaniu od ogólnych przemian polityczno-społecznych zachodzących w Polsce. Były to działania nie tylko o charakterze prawno-instytucjonalnym, których wprowadzenie w życie wymagałoby tylko odpowiednich rozporządzeń administracyjnych – wprowadzanie samorządu stało się niejako „przeprogramowywaniem” całego społeczeństwa, jego mentalności w zakresie poczucia grupowej odpowiedzialności i lokalnego interesu wspólnego. Czas odrodzenia się samorządu terytorialnego rozpoczął się wraz z początkiem III Rzeczypospolitej i ustawą z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie terytorialnym. Od tego czasu trwa proces kształtowania regulacji prawnych i organizacyjnych w zakresie samorządu. „Zmiany te dokonywały się i wciąż są w toku za sprawą wysiłków polityków, ekonomistów, prawników , naukowców, głównie nowych elit władzy przeprowadzających na niespotykana skalę transformację ustroju społeczno-politycznego państwa polskiego , w tym wielką reformę administracji, opartą na zasadzie decentralizacji i przywrócenia klasycznej instytucji samorządu terytorialnego”[4]. Również na tle europejskim istota samorządności została podkreślona w najważniejszym aktem prawa europejskiego odnoszącym się bezpośrednio do samorządu, którym jest Europejska Karta Samorządu Terytorialnego, przyjęta 15. października 1985r. przez państwa członkowskie Stałej Konferencji Gmin i Regionów Europy, funkcjonującej w ramach Rady Europy (od 1994 r. jest to Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych).

Szczególnie ważna dla samorządu jest zasada pomocniczości (subsydiarności). Zakłada ona, że każde zadanie publiczne powinna brać na siebie najmniejsza struktura samorządu, która jest w stanie podołać realizacji zadania kolejno gmina, powiat, następnie województwo jako „pośrednik” między władzą na poziomie rządowym i samorządowym.

W efekcie reform samorządowych, jesteśmy mieszkańcami województwa zachodniopomorskiego[5]. Administracyjnie województwo dzieli się na 21 powiatów i 114 gmin. Miasto Koszalin, będące ośrodkiem administracyjno-gospodarczym Pomorza Środkowego i jednocześnie powiatem grodzkim, liczy sobie 107 tys. mieszkańców[6]; powiat koszaliński to 64205 mieszkańców[7] i 8 gmin. To również ponad 7,5 tysiaca[8] (!) organizacji pozarządowych w naszym województwie, z czego około 700 przypada na miasto Koszalin.

Społeczeństwo obywatelskie obejmuje dwa obszary życia społecznego: obywatelską aktywność grupową – działalność organizacji pozarządowych, wspólnot lokalnych i samorządowych, nieformalnych grup i ruchów społecznych oraz świadomość obywatelską mieszkańców danej jednostki terytorialnej. W procesie transformacji ustrojowej polegającej na ewolucji od komunizmu do demokracji – nie tylko państwa w ramach politycznych ale i społecznych – podkreśla się konieczność samoorganizowania się obywateli i ograniczenia wpływu państwa na ich życie. W tym okresie koncepcja społeczeństwa obywatelskiego[9] funkcjonowała jako forma organizacji niezależnego od państwa życia zbiorowego.

Organizacje pozarządowe stanowią istotny element demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Współczesne społeczeństwa państw demokratycznych dzielą się na trzy podstawowe segmenty. Pierwszy z nich tworzy państwo z aparatem władzy oraz administracją publiczną, mające na celu stworzenie warunków do zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego ogółu społeczeństwa oraz zaspokojenia zbiorowych potrzeb społecznych. Drugi segment tworzą podmioty biznesu i gospodarki, ukierunkowane na wypracowanie zysku. Trzecim elementem jest społeczeństwo obywatelskie rozumiane jako działalność niezależnych od państwa instytucji, organizacji, związków i stowarzyszeń stanowiących podstawą samodzielnego rozwoju obywateli, ich samoorganizacji oraz osobistej aktywności.

Dzisiaj organizacje pozarządowe realizują   potrzeby własne grup społecznych je tworzących, zadania wynikające z polityki państwa, lub takie, które mimo istniejącego zapotrzebowania społecznego nie są podejmowane przez sektor publiczny ani sektor prywatny zorientowany na zysk. Również rozglądając się na naszym lokalnym podwórku, wachlarz tematyki dotykanej przez trzeci sektor jest obszerny, pozwalający na wyrażanie swojej samodzielności obok samorządności koszalińskiej społeczności.

Powstający po 1989 r. system samorządów nie przewidywał jeszcze współpracy z organizacjami pozarządowymi. Wprowadzenie ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z dnia 24 kwietnia 2003r. w życie przepisów regulujących w pewnej mierze funkcjonowanie organizacji społecznych w Polsce należy uznać za ważny moment rozwoju obywatelskości w Polsce. Istotnym faktem jest bowiem zdefiniowane w niej samego pojęcia organizacji pozarządowej w szerszym kontekście społecznym. W rozumieniu tejże ustawy organizacjami pozarządowymi są niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem partii politycznych, związków zawodowych i organizacji pracodawców, samorządów zawodowych, fundacji bazujących wyłącznie na majątku Skarbu Państwa. Współpraca samorządowo-pozarządowa odbywa się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności.

Organizacje pozarządowe, wszelkie formy samoorganizowania się obywateli ich działanie może przynosić określone korzyści, ale jest także wartością samą w sobie – organizacje to demokracja „w praktyce”, dla społeczeństwa . To najbardziej bezpośredni przejaw wolności, samorządności, w końcu- niepodległości…

[1] „Niepodległość” to jednocześnie tytuł polskiego czasopisma historycznego, publikowanego z przerwą wojenną od 1929 roku, którego wydawanie rozpoczął Instytut Józefa Piłsudskiego Poświęcony Badaniu Najnowszej Historii Polski. Czasopismo to zostało zapoczątkowane z inicjatywy prezesa Instytutu Józefa Piłsudskiego Poświęconego Badaniu Najnowszej Historii Polski, Leona Wasilewskiego. W przedmowie do I zeszytu czasopisma redakcja określiła, że „Niepodległość ma się zająć polskim ruchem niepodległościowym i wszystkimi objawami życia, które się z nim bezpośrednio lub pośrednio wiążą, w okresie od upadku powstania styczniowego aż do momentu odbudowania Państwa Polskiego”. Po powstaniu Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie, w 1948 wznowiono tam wydawanie czasopisma. Myślą przewodnia redakcji było udostępnianie materiałów źródłowych, wspomnień i relacji. Od 2002 r. czasopismo wydawane jest przez Towarzystwo Przyjaciół Instytutów Józefa Piłsudskiego Zagranicą z siedzibą w Warszawie. Dystrybucję pisma prowadzi Wydawnictwo LTW.

[2] Odzyskiwanie przez Polskę niepodległości było wieloetapowym formalnie procesem, począwszy od daty 5 listopada 1916r. gwarantującego powstanie Królestwa Polskiego aktem wydanym przez władze austriackie i niemieckie, po dzień 28 listopada 1918r. i wydania dekretu o zarządzeniu wyborów do Sejmu Ustawodawczego.

[3] Jedni z twórców polskiej myśli samorządowej.

[4] St. Wójcik, Samorząd terytorialny w Polsce w XX wieku. Myśl samorządowa-historia i współczesność, 1999r.

[5] Zajmuje ono 22.892,48 km2, z liczbą mieszkańców ponad 1.693.000 osób. Gęstość zaludnienia wynosi 74 osoby na km2. Na podstawie: dane Urzędu Marszałkowskiego województwa Zachodniopomorskiego, http://www.wzp.pl (strona internetowa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodnipomorskiego).

[6] Stan na dzień 30.12.2010 r., http://www.wzp.pl.

[7] Na podstawie: http://www.powiat.koszalin.pl (strona internetowa powiatu koszalińskiego).

[8] Na podstawie: http://www.ngo.pl (strona internetowa ogólnopolskiego portalu organizacji pozarządowych).

[9] Koncepcja społeczeństwa obywatelskiego pojawiła się w czasach nowożytnych   w XVII i XVIII-wiecznej renesansowej angielskiej myśli społecznej, chociaż za twórcę tego pojęcia uznaje się Arystotelesa, do dorobku koncepcji społeczeństwa obywatelskiego wpisuje się równomiernie wkład, Johna Locke’a i Davida Hume’a, Jana Jakuba Rousseau.

Ewa Włodyka

Materiał zamieszczony w „Gazecie Ziemskiej” nr11-12 listopad-grudzień 2013

Mielno: wieś czy miasto- najczęściej zadawane pytania.

indekss

15 października mija czas przyjmowania ankiet w Urzędzie Gminy Mielno dotyczących konsultacji społecznych nadania miejscowości Mielno statusu miasta oraz włączenia do jego granic miejscowości Unieście. Jak każda zmiana w naszym najbliższym otoczeniu, i ta naturalnie rodzi pytania i obawy.  Czy słusznie? Zapraszamy do dyskusji, przedstawiając poniżej

                                  najczęściej zadawane pytania i wątpliwości:

 

  1. Czy wzrosną podatki od nieruchomości ?

Stawki podatku od nieruchomości uchwalane są przez Radę Gminy (z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Finansów) i są identyczne zarówno dla miast jaki i dla wsi. Nie ma więc podstaw prawnych do ich zwiększania po zmianie statusu gminy wiejskiej na wiejsko – miejską.

Jedyną zmianą, ale tylko dla miejscowości Mielno i Unieście, będzie brak możliwości skorzystania przez mieszkańców ze zwolnienia z podatku od nieruchomości z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na wynajmie turystom do 5 pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na terenach wiejskich, które z chwilą przekształcenia staną się terenami miejskimi.

.

  1. Jak wygląda kwestia podatku rolnego?

Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty mające w ewidencji gruntów status użytku rolnego niezależnie od tego, czy są one położone na terenie miasta czy wsi. Wyjątek stanowią tutaj tylko grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolna, które są opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

Stawki podatku rolnego uchwalane są przez Radę Gminy na podstawie komunikatu Prezesa GUS w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będące podstawą do ustalenia podatku rolnego na dany rok podatkowy.

  1. Czy zmianie ulegnie opłata targowa i opłata miejscowa?

Opłata targowa oraz miejscowa nie są uzależnione od statusu miejscowości, na której ich pobór jest ustanowiony. Stawki te są uchwalane przez Radę Gminy z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Finansów określającego górne ich granice, które są identyczna zarówno dla miast, jaki i dla wsi.

  1. Czy zmienią się stawki za dzierżawę terenów gminnych oraz opłata adiacencka?

Wysokość stawek za dzierżawę terenów gminnych nie ulegnie zmianie. W przypadku opłaty adiacenckiej to wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala Rada Gminy w drodze uchwały. Stąd jeżeli Rada stawek nie zmieni pozostaną one na takim samym poziomie.

  1. Czy nastąpi automatyczne odrolnienie i odlesienie gruntów?

Zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.2015. poz. 909 tekst jednolity ) na terenach miast nie wymagana jest zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Jednakże, aby wyłączyć grunty z produkcji rolnej lub leśnej niezbędne jest złożenie wniosku do odpowiednich organów.

  1. Czy nauczyciele stracą dodatki nauczycielskie? Jak wygląda kwestia stypendiów dla dzieci i młodzieży oraz subwencji oświatowej?
  1. dodatki dla nauczycieli (utrata):

Dodatki nauczycielskie (z wyjątkiem dodatku wiejskiego) określane są przez Radnych Gminy Mielno na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. (Dz. U. z 2014r. poz. 191 ze zm.). Wysokość dodatków nauczycieli nie jest uzależniona od siedziby placówki oświatowej.

Dodatek wiejski należy się: „nauczycielowi zatrudnionemu na terenie wiejskim oraz w mieście liczącym do 5.000 mieszkańców: zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. (Dz. U. z 2014r. poz. 191 ze zm.)”.

  1. kwestia stypendiów dla dzieci i młodzieży:

Stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256 poz. 2572 ze zm.). Ustawodawca nie uzależnia przyznania stypendium od miejsca zamieszkania.

  1. subwencja oświatowa:

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014r. (Dz. U. z 2013r. poz. 1687) wagi P1, P2 dotyczą uczniów szkół podstawowych i gimnazjów zlokalizowanych na terenie wiejskim lub miastach do 5.000 mieszkańców. W obecnym stanie prawnym ustawodawca określa wysokości subwencji oświatowej na jednakowym poziomie na terenach wiejskim i miastach do 5.000 mieszkańców.

  1. Jaki będzie dostęp do funduszy z UE?

Mielno jako miasto będzie miało szerszy dostęp do funduszy unijnych niż obecnie. Już w poprzednim okresie pojawiały się działania dostępne tylko dla miast np. lokalne plany rewitalizacji lub inicjatywa JESSICA. W nowej perspektywie na lata 2014-2020 trend do wzmacniania ośrodków miejskich jest jeszcze bardziej wyraźny. Dzięki uzyskaniu statusu miasta dla Mielna i Unieścia otworzą się nowe perspektywy – zwłaszcza w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020. W ramach działań związanych z gospodarką niskoemisyjną można rozwijać w szczególności projekty nastawione na usprawnienie komunikacji i transportu, m.in. tworzyć centra przesiadkowe, budować ścieżki rowerowe, odnawiać przystanki autobusowe lub budować parkingi. Możliwe będą także projekty polegające na przebudowie dróg, o ile będzie to służyć poprawie jakości funkcjonowania i dostępności transportu publicznego. Inne możliwości to modernizacja oświetlenia miejskiego w kierunku jego energooszczędności, czy modernizacja kanalizacji deszczowej w ramach działania 3.3 Poprawa stanu środowiska miejskiego.

Ponadto w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko będzie wdrażane działanie 2.5 Poprawa jakości środowiska miejskiego, w ramach którego będzie można finansować operacje dotyczące poprawy stanu parków miejskich, lasów miejskich, a także zanieczyszczonych lub zdegradowanych akwenów wodnych.

Nawet jeśli nie zdążymy wykorzystać tych wszystkich szans w perspektywie finansowej 2014-2020, to jest to dla nas jasny drogowskaz, w jakim kierunku powinniśmy podążać.

Co niezwykle istotne miasto będzie mogło nadal ubiegać się o środki z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Do działania Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich kwalifikują się także miasta liczące do 5 tys. mieszkańców, a w przypadku działań realizowanych za pośrednictwem Lokalnych Grup Działania kwalifikują się nawet miasta do 20 tys. mieszkańców. Gmina będzie się mogła także ubiegać się o dofinansowanie projektów ze środków pozyskanych przez Mieleńską Lokalną Grupę Rybacką. Tak więc z punktu widzenia dostępu do środków UE, powołanie miasta to po prostu większy wachlarz możliwości.

  1. Czy mieszkańcy miasta będą mogli korzystać – jak dotąd – ze środków na utworzenie lub rozwój działalności gospodarczej albo działalność stowarzyszeń?

Podobnie jak gmina także mieszkańcy miasta Mielno zachowają dostęp do środków unijnych na rozwój obszarów wiejskich oraz obszarów zależnych od rybołówstwa. Uzyskanie statusu miasta nikogo nie wyeliminuje z dostępu do środków Mieleńskiej Lokalnej Grupy Rybackiej lub Środkowopomorskiej Grupy Działania.

  1. Czy po zmianie statusu zmienią się (wzrosną) opłaty za media i śmieci?

Nie jest planowany wzrost opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie mniej jednak ustawodawca przewiduje możliwość zróżnicowania stawki opłaty w zależności od odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich (art. 6j ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – t.j. Dz.U.2013.1399 ze zm.)

  1. Czy w związku z powołaniem miasta zmieni się liczba radnych?

Nie. Liczebność rady gminy zależna jest wyłącznie od liczby mieszkańców. Status gminy nie ma tu znaczenia. W gminach do 20 tys. mieszkańców rada składa się z 15 radnych.   Stanowi o tym art. 17 ustawy o samorządzie gminnym. Zmiana statusu nie powoduje także wzrostu diet radnych.

  1. Czy w przypadku uzyskania statusu miasta będą potrzebne nowe wybory radnych i burmistrza?

Nie. W związku z uzyskaniem statusu miasta nie przeprowadza się przedterminowych wyborów organów gminy (zob. art. 4f ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 390 Kodeksu wyborczego).